Bu Sitede Ara

Site Haritası

ENDÜSTRİYEL ANALİZLER ARASINAV SORULARI


1.  Deterjan nedir? Deterjan katkıları nelerdir?
            Deterjan, kelime anlamı kir sökücü olup sabun dışındaki temizleyicilerin tümünü kapsar. Yüzey aktif özelliği nedeniyle temizleme işlerinde kullanılan, içinde yardımcı kimyasal maddeler de bulunduran karışımlara deterjan denilmektedir.
            Deterjan katkı maddeleri;
  Kompleksleştiriciler,
  Ağartıcılar ve Stabilizatörler,
  Korozyon önleyiciler,
  Optik beyazlatıcılar,
  Kolloidal taşıyıcılar,
  Köpük ayarlayıcılar,
  7° Dolgu maddeleri, (nem çekiciler ve
      topaklamayı önleyiciler)
  8° Dezenfektanlar,
  9° Parfüm,
10° Ovucular, enzimler ve diğer aktif madde
       katkıları.
2. 0.245 g pikte Mn tayini sırasında 7.05 mL 0.0872M Na3AsO3 çözeltisi ile titrasyon yapılıyor. %Mn miktarını hesaplayınız. (Mn: 54.94 g/mol)
Pikte Mn tayini için alınan örnek tartılır, der. HNO3 de çözülür ve (NH4)2S2O8 ile ısıtılarak yükseltgenir, oluşan MnO4 ayarlı Na3AsO3 ile titre edilir. 2 MnO4 + 5AsO33– + H+ → 2Mn2+ + 5AsO43– + H2O
Mn meg sayısı = MnO4 meg sayısı = AsO33– meg sayısı = NAsxVAs = (0.0872x2) x 7.05 = 1.2295
Mn = 1.2295 meg x (1/5)= 0.2459 mmol 10-3 x  54.94 = 0.0135 g    %Mn= 0.0135x100/0.245 = 5.514%
3. 7.5 mL kromat çözeltisi 250 mL ye tamamlanarak 50 mL si alınmış, asitlendirilip indikatör eklendikten sonra 16.83 mL 0.178 N Mohr tuzu çözeltisi ile titrasyonu gerçekleştirildiğine göre, % (%m/V) CrO3 değerini hesaplayınız. Bu analiz sırasında yürüyen tepkimeleri yazınız. (Cr:52.0 O:16 g/mol)
            Yürüyen tepkimeler: Asidik ortamda  2CrO42– + 2H+ → Cr2O72– + H2O
                                    Cr2O72– + H+ + (NH4)2Fe(SO4)2 → 2Cr3+ + Fe3+ + H2O + NH4+ + SO42–
            CrO42– meg sayısı = Cr2O72– meg sayısı = Mohr tuzu meg sayısı = NFe x VFe = (0.178x1)x16.83 = 2.996 meg
            CrO42– mol sayısı = 2.996 meg x(250/50)x(1/3) = 4.99x10–3 mol = CrO3 mol sayısı
            CrO3 = 4.99x10–3 mol (100 g/1 mol) = 0.499 g          %CrO3 = 0.499x100/25 = 6.657 g/100 mL
4. Bakır örneği ve hurda bakırda saflık yüzdesini belirleme yöntemini, bu analizde yararlanılan tepkimeleri de yazarak açıklayınız.
            5 g kadar saflığı belirlenecek örnek alınıp HNO3 + H2SO4 karışımında çözülür, NO buharları bitene kadar ısıtılır, sonra elektroliz kabına alınıp 1 A lik bir akımla, Pt kafes katot ve Pt spiral anot arasında, çözeltide renk kalmayıncaya kadar elektroliz edilir. Elektroliz boyunca katodun kütlesindeki artış miktarı Cu miktarına karşılık gelecektir. Buradan %Cu belirlenir.
Elektroliz kabında yürüyen tepkimeler:
 Katotta;          Cu2+ + 2é → Cu°                    Anotta;  2H2O → O2(g) + 4H+ + 4é
Toplam;   2Cu2+ + 2H2O   → 2Cu°(k) + 4H+
Çözeltide Cu2+ kalmadığı, %0.1 lik dietilditiyo karbomat damlatılarak kontrol edilir, sarı-kahverengi olmamalıdır.
5. Gübre fabrikalarının temel girdi ve çıkış ürünleri nelerdir? Neden gübre fabrikası bir kimya kompleksine dönüşmektedir?
            Gübre fabrikalarının temel girdileri; pirit (FeS2), fosfatlı kayaçlar, kireç taşı, güherçile (KNO3) veya potaslı kayaçlardır.
Gübre fabrikalarının temel çıktıları ise, P, N, K içeren veya kompoze gübreler, alçı, ve ihtiyaç fazlası H2SO4 ve H3PO4 gibi asitlerdir. Kimya sanayiinin gelişmişlik ölçüsü olan H2SO4 üretimi başta olmak üzere pek çok kimyasal proses gerçekleştirildiği için Gübre fabrikaları birer kimya kompleksine dönüşmektedir. Kimi gübre fabrikalarında Haber prosesi ile NH3 üretimi de gerçekleştirilmektedir. Bu da üre ile birlikte en çok kullanılan azotlu gübre maddesi olduğu gibi, temel bir kimya sanayi girdisidir
6. Piritte Si, Fe, Cu ve Ca metallerinin seri analizi nasıl yapılır? Açıklayınız.
            Piritten alınan uygun bir tartım önce bromlu su ile, sonra da kral suyu ile etkileştirilerek kuruluğa kadar buharlaştırılır. Bu kalıntı sıcak suda çözülür, çözünmeyen kısım süzülerek ayrılır, kurutulup SiO2 olarak tartılır.
            Çözünmüş kısım üçe ayrılır. İlk kısımda Zimmermenn-Reinhardt yöntemiyle, permanganometrik olarak Fe tayini yapılır, önce demirin hepsi +2 basamağına indirgenip permanganatla titre edilir.
            Süzüntüden alınan ikinci kısımda iyodometrik olarak bakır tayini yapılır. Bu tayini bozabilecek Fe3+ iyonları önceden F eklenerek FeF63– şeklinde maskelenmesi sağlandıktan sonra Cu2+ ya eşdeğer miktarda açığa çıkan I2 ayarlı tiyosülfatla titre edilerek belirlenir.
            Süzüntünün üçüncü bölümünde ise gravimetrik olarak Ca tayini yapılır, pH =4 ‘e ayarlandıktan sonra oksalat (C2O42–) eklenerek CaC2O4 halinde çökmesi sağlanır, daha sonra süzülerek 1000°C da CaO halinde sabit tartıma getirilip tartılır.  
7. Şarapta su buharı damıtması ile alkol tayini nasıl yapılır? Açıklayınız. Yürüyen tepkimeleri yazınız.
    25 mL şarabın su buharı destilatına 25 mL 0.1205 M K2Cr2Oeklenip 15.25 mL 0.5073 M Mohr tuzu çözeltisiyle titre edilmiştir. Alkolun yoğunluğu 0.92 g/mL, mol kütlesi 46 g/mol  olduğuna göre şarabın alkol derecesini hesaplayınız.
            Şaraptan alınan uygun miktar su buharı damıtması düzeneği ile düşük sıcaklıkta damıtıldığında alkolün tamamının destilata geçtiği kabul edilir. Asitlendirilen destilat üzerine uygun miktarda K2Cr2O7 eklenir, bu sırada alkol, mol başına 4é kaybederek asetik asite kadar yükseltgenir.   3C2H5OH + 2Cr2O72– + 16 H+ → 3 CH3COOH + 4Cr3+ + 11 H2O
Eklenen fazla K2Cr2O7 ayarlı Mohr tuzu çözeltisiyle geri titre edilir. Cr2O72– + 6Fe2+ + 14H+ → 2Cr3+ + 6Fe3+ +11 H2O

Alkol meg sayısı = K2Cr2O7 meg sayısı – Mohr tuzu meg sayısı = NCr x VCr – NFe x VFe = 0.1205x6x25 – 0.5073x1x15.25
Alkol = 10.34 meg x (1/4) = 2.585 mmol x ( 46 g/1 mol) = 118.9 mg = 0.119 g
Alkol Derecesi = % alkol (v/v) = (0.119 / 0.92) x100 / 25 = 0.517°



( Doç. Dr M. Haluk TÜRKDEMİR )

Hiç yorum yok:

Popüler Yayınlar